3/27/2013 06:55:00 AM
ළඟ දී ම විදුලි ගාස්‌තුව ඉහළ යන බව මේ වන විට ඉතා පැහැදිලි කරුණකි. සති කිහිපයක
සිට ජනමාධ්‍ය ඔස්‌සේ මේ පිළිබඳව විවිධ පුරෝකථන පළ විය. ඒ අනුව අපේක්‌ෂිත විදුලි
බිල ඉහළ යැම සියයට 25 සිට ඉහළ විය හැකි බව සඳහන් වූ අතර සියයට සියයක
ප්‍රමාණයකින් විදුලි බිල ඉහළ යතැයි ඇතැම් අය සඳහන් කර තිබිණි.
පසුගිය සතියේ පුවත්පත්වල මෙන්ම සති අන්ත පුවත්පත්වල ද මේ පිළිබඳ වූ විවිධ ලිපි පළ විය. රජයේ පාර්ශ්වයෙන් හා රජයට හිතවත් මාධ්‍යවලින් දකින්නට ලැබුණේ විදුලි බිල ඉහළ නැංවීම සාධාරණීකරණයට ලක් කිරීමට ගත් පුවත් හෝ කිසියම් නිහඬතාවකි. විරුද්ධ පක්‌ෂ කණ්‌ඩායම් මෙය රජයට හා රජයේ ක්‍රියාකාරීත්වය විවේචනය කිරීමට අවස්‌ථාවක්‌ කරගත් බවක්‌ පෙනෙන්නට තිබිණි. බොහෝ ජනමාධ්‍යවල මේ පිළිබඳව පාරිභෝගිකයා ගේ පැත්තෙන් විග්‍රහ කිරීමට ගෙන තිබුණේ අඩු උත්සාහයකි.
විදුලි ගාස්‌තු සංශෝධනය සාධාරණ ද?
මෙවර යෝජනා කර ඇති විදුලි ගාස්‌තු සංශෝධනයේ දැකිය හැකි එක්‌ කරුණක්‌ වන්නේ අඩු විදුලි පරිභෝජනයක්‌ ඇති ගෘහස්‌ථ විදුලි පාරිභෝගිකයන් ගේ ගාස්‌තු ඉහළ නංවා තිබීම ය. ඒ අනුව දින තිහක දී ඒකක 30ක විදුලි පරිභෝජනයක්‌ තිබූ නිවසක විදුලිය සඳහා පමණක් වන ගාස්‌තුව රු. 90ක් සිට රු. 150ක් පමණ තෙක්‌ වැඩි කිරීමට යෝජනා වී තිබේ. මීට 25%ක් වන ඉන්ධන ගැලපුම් ගාස්‌තුවක්‌ ද හා ස්‌ථාවර ගාස්‌තුව ද එකතු වේ. එසේ ම ඒකක 90ක් පරිභෝජනය කරන නිවසක වර්තමාන විදුලිය සඳහා වන ගාස්‌තුව වන රු. 456ක මුදල, යෝජිත ගාස්‌තු ඉහළ නංවීම යටතේ රු. 765ක් තරම් ඉහළ යනු ඇත. මීට සමගාමීව ඉන්ධන ගැලපුම් ගාස්‌තුව (35% හා 40% ලෙස) හා ස්‌ථාවර ගාස්‌තුව ද එකතු වේ. (එසේ ම දින 31කට ගාස්‌තු සැකසීමේ ක්‍රමයේ දී මෙය තරමක්‌ වෙනස්‌ විය හැකි ය.)
ඉහත දැක්‌වූ විදුලි බිල ඉහළ යැම රුපියල් වශයෙන් අඩු මුදලක්‌ සේ පෙනී යා හැකි වුවත්, එය එසේ නො වේ. අපේ රටේ ඒකක 90ට අඩු විදුලි පරිභෝජනයක්‌ සහිත නිවාස ඒකක ගණන සමස්‌ත විදුලි පාරිභෝගිකයන් අතරින් 70%ක් තරම් වේ. මේ පාරිභෝගික කොටසට අත්විඳින්නට සිදු වන විදුලි ගාස්‌තු ඉහළ යැම, සමස්‌තයක්‌ ලෙස 50%කට අධික බව පෙනේ.
එහෙත් මේ අතරින් සැලකිය යුතු පිරිසක්‌ හෝ වැඩි පිරිස අඩු ආදායම් ලාභීන් ය. ''අඩු ආදායම්ලාභීන් ගේ නිවාස සඳහා විදුලි බිලෙන් 30%ක වට්‌ටමක්‌ ලබා දීම'' සඳහා මහින්ද චින්තන ඉදිරි දැක්‌මේ ඇතුළත් වූ යෝජනාව අපට යළි සිහියට නැෙ`ග්. වර්තමාන ගාස්‌තු ඉහළ යැම අනුව ඔවුන්ට ලබා දී ඇති සහනය අඩු වී ඇති බවක්‌ පෙනේ. කෙසේ වෙතත් මේ දක්‌වා ඒකක 90ට අඩු පාරිභෝගිකයයන්ට ගෙවීමට සිදු වූයේ 2007 පෙබරවාරි මාසයේ දී ක්‍රියාත්මක කළ මිල ගණන් ය. ඊට එක්‌ වී තිබුණේ 2012 දී එක්‌ වූ ඉන්ධන ගැලපුම් ගාස්‌තුව පමණි. අනෙක්‌ අතට ඒකක 180ට අධිකව පරිභෝජනය කරන අධි පරිභෝජකයන් ගේ සමස්‌ත ගාස්‌තු ඉහළ යැම අඩු ප්‍රතිශතයක පැවතීම නිසා මෙය අසාධාරණ බව පෙනේ. මෙය වැදගත් වන්නේ මාසිකව ඒකක 300කට අධිකව භාවිත කරන 1%ක් තරම් වූ විදුලි පාරිභෝගිකයන් පිරිසේ සමස්‌ත විදුලි පරිභෝජනය ඒකක 30ට අඩුවෙන් පරිභෝජනය කරන 22%ක් තරම් වූ පාරිභෝගික පිරිසේ විදුලි භාවිතයට වඩා අඩු වන්නේ ම`ද වශයෙන් වීම නිසා ය.
පසුගිය සතියේ පුවත්පත්වල මෙන්ම සති අන්ත පුවත්පත්වල ද මේ පිළිබඳ වූ විවිධ ලිපි පළ විය. රජයේ පාර්ශ්වයෙන් හා රජයට හිතවත් මාධ්‍යවලින් දකින්නට ලැබුණේ විදුලි බිල ඉහළ නැංවීම සාධාරණීකරණයට ලක් කිරීමට ගත් පුවත් හෝ කිසියම් නිහඬතාවකි. විරුද්ධ පක්‌ෂ කණ්‌ඩායම් මෙය රජයට හා රජයේ ක්‍රියාකාරීත්වය විවේචනය කිරීමට අවස්‌ථාවක්‌ කරගත් බවක්‌ පෙනෙන්නට තිබිණි. බොහෝ ජනමාධ්‍යවල මේ පිළිබඳව පාරිභෝගිකයා ගේ පැත්තෙන් විග්‍රහ කිරීමට ගෙන තිබුණේ අඩු උත්සාහයකි.
විදුලි ගාස්‌තු සංශෝධනය සාධාරණ ද?
මෙවර යෝජනා කර ඇති විදුලි ගාස්‌තු සංශෝධනයේ දැකිය හැකි එක්‌ කරුණක්‌ වන්නේ අඩු විදුලි පරිභෝජනයක්‌ ඇති ගෘහස්‌ථ විදුලි පාරිභෝගිකයන් ගේ ගාස්‌තු ඉහළ නංවා තිබීම ය. ඒ අනුව දින තිහක දී ඒකක 30ක විදුලි පරිභෝජනයක්‌ තිබූ නිවසක විදුලිය සඳහා පමණක් වන ගාස්‌තුව රු. 90ක් සිට රු. 150ක් පමණ තෙක්‌ වැඩි කිරීමට යෝජනා වී තිබේ. මීට 25%ක් වන ඉන්ධන ගැලපුම් ගාස්‌තුවක්‌ ද හා ස්‌ථාවර ගාස්‌තුව ද එකතු වේ. එසේ ම ඒකක 90ක් පරිභෝජනය කරන නිවසක වර්තමාන විදුලිය සඳහා වන ගාස්‌තුව වන රු. 456ක මුදල, යෝජිත ගාස්‌තු ඉහළ නංවීම යටතේ රු. 765ක් තරම් ඉහළ යනු ඇත. මීට සමගාමීව ඉන්ධන ගැලපුම් ගාස්‌තුව (35% හා 40% ලෙස) හා ස්‌ථාවර ගාස්‌තුව ද එකතු වේ. (එසේ ම දින 31කට ගාස්‌තු සැකසීමේ ක්‍රමයේ දී මෙය තරමක්‌ වෙනස්‌ විය හැකි ය.)
ඉහත දැක්‌වූ විදුලි බිල ඉහළ යැම රුපියල් වශයෙන් අඩු මුදලක්‌ සේ පෙනී යා හැකි වුවත්, එය එසේ නො වේ. අපේ රටේ ඒකක 90ට අඩු විදුලි පරිභෝජනයක්‌ සහිත නිවාස ඒකක ගණන සමස්‌ත විදුලි පාරිභෝගිකයන් අතරින් 70%ක් තරම් වේ. මේ පාරිභෝගික කොටසට අත්විඳින්නට සිදු වන විදුලි ගාස්‌තු ඉහළ යැම, සමස්‌තයක්‌ ලෙස 50%කට අධික බව පෙනේ.
එහෙත් මේ අතරින් සැලකිය යුතු පිරිසක්‌ හෝ වැඩි පිරිස අඩු ආදායම් ලාභීන් ය. ''අඩු ආදායම්ලාභීන් ගේ නිවාස සඳහා විදුලි බිලෙන් 30%ක වට්‌ටමක්‌ ලබා දීම'' සඳහා මහින්ද චින්තන ඉදිරි දැක්‌මේ ඇතුළත් වූ යෝජනාව අපට යළි සිහියට නැෙ`ග්. වර්තමාන ගාස්‌තු ඉහළ යැම අනුව ඔවුන්ට ලබා දී ඇති සහනය අඩු වී ඇති බවක්‌ පෙනේ. කෙසේ වෙතත් මේ දක්‌වා ඒකක 90ට අඩු පාරිභෝගිකයයන්ට ගෙවීමට සිදු වූයේ 2007 පෙබරවාරි මාසයේ දී ක්‍රියාත්මක කළ මිල ගණන් ය. ඊට එක්‌ වී තිබුණේ 2012 දී එක්‌ වූ ඉන්ධන ගැලපුම් ගාස්‌තුව පමණි. අනෙක්‌ අතට ඒකක 180ට අධිකව පරිභෝජනය කරන අධි පරිභෝජකයන් ගේ සමස්‌ත ගාස්‌තු ඉහළ යැම අඩු ප්‍රතිශතයක පැවතීම නිසා මෙය අසාධාරණ බව පෙනේ. මෙය වැදගත් වන්නේ මාසිකව ඒකක 300කට අධිකව භාවිත කරන 1%ක් තරම් වූ විදුලි පාරිභෝගිකයන් පිරිසේ සමස්‌ත විදුලි පරිභෝජනය ඒකක 30ට අඩුවෙන් පරිභෝජනය කරන 22%ක් තරම් වූ පාරිභෝගික පිරිසේ විදුලි භාවිතයට වඩා අඩු වන්නේ ම`ද වශයෙන් වීම නිසා ය.
